|   |   |   |   |   |   |   |   |   |  
 
.
 
 
تاریخ ارسال : دوشنبه 9 مرداد 1391


http://www.faraup.com/uploads/13436541601.jpg

چكیده

از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های دهه اخیر، می‌توان رشد فوق جهشی ICT و به ویژه اینترنت را نام برد به نحوی كه تمام عرصه‌های فعالیت اقتصادی را به تسخیر خود درآورده است. اقتصاد جدید اصطلاحی است كه برای توصیف این وضعیت بكار می‌رود. بازاركار نیز دائماً تأثیرات بیشتری از این ابزار جدید اطلاعاتی و ارتباطی می‌پذیرد به طوری كه جنبه‌های گوناگون آن از قبیل جستجو و انطباق شغلی را متحول می‌سازد. مقاله حاضر درصدد پاسخ به این پرسش است كه آیا با گسترش اینترنت، انطباق شغلی بهتر شده و نرخ بیكاری اصطكاكی كاهش می‌یابد. پژوهش‌هایی كه به بررسی این پدیده بر بازاركار پرداخته‌اند در مورد كاهش هزینه جستجو، انطباق بهتر شغلی و افزایش كارایی اقتصادی متفق‌القول هستند، اگر چه مشكل گزینش نامناسب نیز به همراه آنها می‌آید، اما تأثیر آن بر نرخ بیكاری اصطكاكی نامشخص است.

واژگان كلیدی
ICT، اینترنت، انطباق نیروی كار، كاریابی، بیكاری اصطكاكی.


- مقدمه

با پذیرش تغییرات شگرف فناوری در اقتصاد جدید، سایر عرصه‌ها از جمله بازاركار نیز از جهات گوناگون دچار تغییر می‌شود. جهاتی نظیر: نوع، چگونگی و سرعت انطباق عرضه و تقاضای كار، بهره‌وری نیروی كار، نرخ بیكاری طبیعی، بیكاری اصطكاكی، نرخ جست‌وجوی شغلی كارگران و كارفرمایان، نابرابری دستمزدها، گسترش بازاركار به مناطق دوردست، كار از راه دور(Teleworking) و... كه در بخش‌های بعدی مقاله تغییرات برخی از آنها را مورد بررسی قرار می‌دهیم. نظرسنجی‌های انجام گرفته درباره استفاده از اینترنت برای اهداف شغلی نشان می‌دهد كه تعداد رو به افزایشی از كارگران در هنگام جست‌وجوی شغل از اینترنت استفاده می‌كنند و كارفرمایان نیز مشاغل مورد نیاز را به سایت‌های استخدام اینترنتی ارسال داشته یا در سایت‌های شركتی خود اعلام می‌دارند. از آنجا كه اینترنت یك وسیله كم هزینه برای انتقال اطلاعات است، كسب وكار استخدام اینترنتی، یكی از رشته‌های سود آورِ دات كام در اینترنت شده است. باتوجه به عمر كوتاه و نوپای این رشته از فعالیت، لاجرم تجربه دو كشور ایالات متحده و انگلستان كه در این عرصه‌ها پیشتاز هستند را مورد بررسی قرار داده‌ایم.

ما این احتمال را بررسی می‌كنیم كه آیا با تغییر جست‌وجوی شغل و استخدام به سمت اینترنت، انطباق شغلی بهتر شده و نرخ بیكاری اصطكاكی كاهش می‌یابد. قوی‌ترین پیش‌بینی درباره اثر اقتصاد كلان اینترنت كه به وسیله‌ای برای كاریابی و استخدام تبدیل شده، این است كه باعث انطباق‌های بهتر خواهد شد. اما استدلال این است كه تأثیر آن بر بیكاری اصطكاكی نامشخص است چرا كه كاهش هزینه جستجو باعث می‌شود تا كارگران به جستجوی تعداد مشاغل بیشتری پرداخته، بنگاه‌ها نیز مجبور به بازنگری و غربال در بین تعداد متقاضیان بیشتری شوند و در نهایت حتی كارگران شاغل هم به جستجوی مشاغل جدید تمایل پیدا كنند كه مجموع این عوامل، زمان جست‌وجو را افزایش می‌دهد.‌های بهتر خواهد شد. اما استدلال این است كه تأثیر آن بر بیكاری اصطكاكی نامشخص است چرا كه كاهش هزینه جستجو باعث می‌شود تا كارگران به جستجوی تعداد مشاغل بیشتری پرداخته، بنگاه‌ها نیز مجبور به بازنگری و غربال در بین تعداد متقاضیان بیشتری شوند و در نهایت حتی كارگران شاغل هم به جستجوی مشاغل جدید تمایل پیدا كنند كه مجموع این عوامل، زمان جست‌وجو را افزایش می‌دهد.

بخش‌های بعدی مقاله به شرح زیر تهیه شده‌اند. ابتدا به ویژگی‌های اقتصاد جدید و محوریت ICT و به ویژه اینترنت در آن اشاره كرده، سپس در بخش 3 به تاریخچه انطباق در اقتصاد می‌پردازیم و در بخش 4 علل بیكاری اصطكاكی كه ناشی از اطلاعات ناقص و هزینه جست‌وجو است را شرح می‌دهیم. بخش 5 به نقش اینترنت در مراحل مختلف كار اختصاص دارد. بخش 6 و 7 پتانسیل‌های اینترنت در مرحله كاریابی و استخدام را تشریح كرده و تأثیر اینترنت بر انطباق بهتر كارگر و كارفرما را نشان می‌دهد. بخش 8 عوارض و مشكلات كاریابی اینترنتی را از حیث گزینش نامناسب متقاضیان كار توضیح می‌دهد و در بخش 9 نقش نهادهای واسطه‌ای در حل این مشكلات تشریح می‌گردد. در بخش نتیجه‌گیری نیز با استناد به مباحث مطروحه در مقاله، نكات پیشنهادی برای بازاركار ایران ارائه می‌شود.

2- اقتصاد جدید، ICT و اینترنت

اصطلاح «اقتصاد جدید» بتدریج رواج یافته و چشم‌انداز جدیدی را ترسیم می‌كند كه با گسترش فناوری اطلاعات همراه است. یك تعریف كلی از اقتصاد جدید به عملكرد اقتصاد در عصر اطلاعات اشاره دارد. در چنین اقتصادی، فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT-Information and Communication Technology) گسترش و اهمیت فزایندهای پیدا می‌كند. جامعه انسانی طی قرون گذشته تأثیرات قابل‌توجهی از تغییرات فناوری پذیرفته است. ICT به ارضای نیازهای ارتباطی و اطلاعاتی كه به ایجاد دانایی و بنابراین به همه اشكال توسعه كمك می‌نمایند، مربوط است. ICT امكانات جدیدی برای تبادل اطلاعات ایجاد می‌نماید و توان بالقوه بالایی دارد تا به قابلیت انسان برای ایجاد دانش جدید، بیافزاید. چنین دگرگونی‌هایی باعث رشد بهره‌وری نیروی كار شده و با بهره‌برداری بهتر از منابع، نرخ بیكاری سازگار با تورم غیرشتابان (NAIRU- Non-Accelerating Rate of Unemployment) را كاهش می‌دهد (نوردهاوس 2001).

یك تعریف محدود از اقتصاد جدید به جنبه اینترنتی اقتصاد اشاره دارد به نحوی كه تولید كالاها و خدمات جامعه شدیداً به اینترنت وابسته می‌شود. اصطلاح مرتبط با آن «اقتصاد عریان» (Nude Economy) است به این معنا كه با گسترش اینترنت، اقتصاد شكل شفاف‌تر و در معرض دیدتری پیدا می‌كند (ریزك 2002). به این ترتیب شاهد اقتصادهایی خواهیم بود كه مقایسه قیمت‌ها (از جمله دستمزد) برای خریدار و فروشنده بسیار آسان‌تر شده، نقش برخی واسطه‌ها كمرنگ گشته و هزینه‌های مبادلاتی و موانع ورود كاهش می‌یابد (اكونومیست 2000). پس اقتصاد جدید در برگیرنده مقولاتی از قبیل اطلاعات، اینترنت، نوآوری و رشد جدید است. در اقتصاد جدید با پیشرفت‌های خیره‌كننده در پردازش، نگهداری و انتقال اطلاعات، می‌توان كاربرد فناوری‌های اطلاعاتی را در تمامی زوایای حیات اجتماعی مشاهده كرد. بطوریكه "ریزپردازنده توانمند" پیش‌قراول یك "تمدن سیلیكونی" خواهد بود (وبستر1380). شاخص‌های اصلی توسعه اینترنت، نرخ رشد بسیار بالایی را نشان می‌دهند، اما فاصله بین كشورهای پیشرفته صنعتی و بقیه جهان همچنان بسیار بالا است. بطور مثال شكاف دیجیتالی كشورهای پیشرفته و توسعه نیافته در زمینه كاربران اینترنتی و توزیع میزبانان اینترنتی كاملاًُ محسوس است.‌كند (ریزك 2002). به این ترتیب شاهد اقتصادهایی خواهیم بود كه مقایسه قیمت‌ها (از جمله دستمزد) برای خریدار و فروشنده بسیار آسان‌تر شده، نقش برخی واسطه‌ها كمرنگ گشته و هزینه‌های مبادلاتی و موانع ورود كاهش می‌یابد (اكونومیست 2000). پس اقتصاد جدید در برگیرنده مقولاتی از قبیل اطلاعات، اینترنت، نوآوری و رشد جدید است. در اقتصاد جدید با پیشرفت‌های خیره‌كننده در پردازش، نگهداری و انتقال اطلاعات، می‌توان كاربرد فناوری‌های اطلاعاتی را در تمامی زوایای حیات اجتماعی مشاهده كرد. بطوریكه "ریزپردازنده توانمند" پیش‌قراول یك "تمدن سیلیكونی" خواهد بود (وبستر1380). شاخص‌های اصلی توسعه اینترنت، نرخ رشد بسیار بالایی را نشان می‌دهند، اما فاصله بین كشورهای پیشرفته صنعتی و بقیه جهان همچنان بسیار بالا است. بطور مثال شكاف دیجیتالی كشورهای پیشرفته و توسعه نیافته در زمینه كاربران اینترنتی و توزیع میزبانان اینترنتی كاملاًُ محسوس است.

فرانك وبستر در كتاب نظریه‌های جامعه اطلاعاتی بیان می‌دارد كه نخستین تعریف از اطلاعات كه به ذهن خطور می‌كند تعریفی معناشناختی است: اطلاعات معنادار بوده، دارای یك موضوع است و آگاهی یا دستوری درباره چیزی یا كسی است. اما كنت ارو معتقد است كه معنای اطلاعات بطور مختصر و كوتاه عبارتست از كاهش در عدم قطعیت (ارو، 1979).

اطلاعات، كاربر را قادر می‌سازد تا درمورد چیزی شناخت پیدا كند و از آن دانایی برای برقراری ارتباط، یادگیری، فكر كردن و تصمیم‌گیری در مواقع نیاز استفاده نماید. اطلاعات مواد اولیه برای دانایی است درست بمانند چوب كه ماده‌ای اولیه برای میز است. دانایی یك شكل از سرمایه است، و فناوری یك كاربرد از دانایی برای كار است (ماسودا، 1990).

افزایش در اطلاعات منجر به بهبود ساختار دانایی موجود می‌شود، كه بدنبال آن موجب ترقی و انتقال به ساختار جدید دانایی می‌گردد، و ساختار قدیمی توسط دانایی جدید بهبود می‌یابد (نمودار زیر).
دانایی جدید = افزایش اطلاعات + دانایی قدیمی
اهمیت اطلاعات چنان است كه در كنار زمین، كار و سرمایه به عامل چهارم و مجزای تولید تبدیل شده است. اما ارزش اطلاعات رابطه معكوسی با كمیت آن دارد. اطلاعات بیش از حد، فراوری و كاربرد آن را بسیار پرهزینه می‌سازد. برای این كه اطلاعات ارزش واقعی داشته باشد، بایستی بصورت اطلاعات واقعی، اصیل، بی‌پرده و مشخص با یك روش مستقیم و دقیق پردازش گردد. در انتهای مقاله نشان خواهیم داد كه چگونه سایت‌های اینترنتی با ارائه انبوه داده‌های شغلی متقاضیان استخدام، كارفرمایان را در گزینش نیروی كار مناسب دچار مشكل می‌كنند.

3- انطباق و تاریخچه آن در اقتصاد

نخستین اقتصاددان‌هایی كه به مطالعه بازاركار می‌پرداختند از اهمیت اصطكاك(Friction) آگاه بودند اما نمی‌توانستند آن را در مدل‌های صوری بگنجانند. جان هیكس در كتاب نظریه دستمزد (1932) پس از تعریف انواع مرسوم بیكاری ادعا كرد برخی از انواع بیكاری باعث تغییر دستمزد نمی‌شوند از جمله بیكاری‌هایی كه با منحنی‌های عرضه و تقاضای ثابت نیروی كار سازگاری داشته و بیكاری نرمال را تشكیل می‌دهند. به نظر هیكس یكی از دلایل مهم وجود بیكاری نرمال كه به مفهوم بیكاری طبیعی فلپس و فریدمن نزدیك است این واقعیت است كه «حتی اگر رشد كل صنعت صفر باشد این احتمال می‌رود كه برخی بنگاه‌های صنعتی تعطیل شده، یا حوزه فعالیت خویش را كاهش دهند‏، در حالیكه سایر بنگاه‌ها متولد شده یا گسترش پیدا می‌كنند تا جای آنها را بگیرند. پس بنگاه‌های گروه اول نیروی كار را اخراج كرده و گروه دوم آنها را به خدمت می‌گیرند؛ و درشرایطی كه بنگاه و كارگر در مجاورت هم نباشند، و در نتیجه اطلاع از فرصت‌ها ناقص باشد، ... تعجبی نخواهد داشت كه یك فاصله زمانی بین اخراج و اشتغال به كار مجدد باید بگذرد و طی آن فاصله كارگر بیكار خواهد ماند.» (هیكس 1963، ص 45 به نقل از پترونگلا و پیساریدس 2000 ص 425)‌شوند از جمله بیكاری‌هایی كه با منحنی‌های عرضه و تقاضای ثابت نیروی كار سازگاری داشته و بیكاری نرمال را تشكیل می‌دهند. به نظر هیكس یكی از دلایل مهم وجود بیكاری نرمال كه به مفهوم بیكاری طبیعی فلپس و فریدمن نزدیك است این واقعیت است كه «حتی اگر رشد كل صنعت صفر باشد این احتمال می‌رود كه برخی بنگاه‌های صنعتی تعطیل شده، یا حوزه فعالیت خویش را كاهش دهند‏، در حالیكه سایر بنگاه‌ها متولد شده یا گسترش پیدا می‌كنند تا جای آنها را بگیرند. پس بنگاه‌های گروه اول نیروی كار را اخراج كرده و گروه دوم آنها را به خدمت می‌گیرند؛ و درشرایطی كه بنگاه و كارگر در مجاورت هم نباشند، و در نتیجه اطلاع از فرصت‌ها ناقص باشد، ... تعجبی نخواهد داشت كه یك فاصله زمانی بین اخراج و اشتغال به كار مجدد باید بگذرد و طی آن فاصله كارگر بیكار خواهد ماند.» (هیكس 1963، ص 45 به نقل از پترونگلا و پیساریدس 2000 ص 425)

ویلیام هوت در كتاب نظریه منابع بیكار (1939) نیز بر اهمیت اصطكاك در بازارهای كار مدرن تأكید ورزید. او تلاش كرد بین علل مختلف بیكاری طرف عرضه تفكیك قایل شود. هوت در گروه بیكاران، كارگرانی را لحاظ نمود كه " به صورت فعال در جست‌وجوی كار هستند" چون "تصور می‌كنند جستجوی فرصت شغلی بهتر، ارزش درآمد از دست رفته فعلی را دارد." او سپس استدلال كرد كه چنین افرادی را نباید به عنوان بیكار در نظر گرفت چون آنها از جانب خویش كار می‌كنند و وظیفه‌ای كه یك مؤسسه كاریابی برعهده دارد را انجام می‌دهند. نظریه مسلطی كه پس از بحران بزرگ دهه 1930 ظاهر گشت نظریه بیكاری كینز بود. كینز احتمالاً برای نخستین بار از اصطلاح «بیكاری اصطكاكی» (Frictional Unemployment) و "بین مشاغل" استفاده كرد و علت آن را "بی‌دقتی‌های متعددی دانست كه در مسیر رسیدن به اشتغال كامل بوجود می‌آید." فلپس و فریدمن نیز در دهه 1960 ادعای هیكس را تكرار كردند كه در تعادل، یك میزان بیكاری "طبیعی" وجود دارد كه مستقل از عوامل اسمی بوده و باعث تعدیل دستمزدها نمی‌شود. در نسل جدید مدل‌های بازاركار، تابع انطباق كارگر و كارفرما یك مفهوم كلیدی به حساب می‌آید (همان منبع ص 6-425).

با ظهور فناوری‌های جدید اطلاعاتی، تأثیر آنها بر بازاركار و به ویژه بر انطباق شغلی مورد توجه اقتصاددان‌ها قرار گرفته است. به طور مثال ودوانی (2000) پیش‌بینی می‌كند " انتظار بر این است كه با گسترش اینترنت، امكان انطباق عالی‌تر شغلی بین بیكاران و مشاغل خالی موجود فراهم شود- این اثر باید به كاهش NAIRU بیانجامد. كروگر (2000) ثابت می‌كند هزینه آگهی در سایت‌های شغلی اینترنتی 5 درصدِ یك آگهی دعوت به همكاری در روزنامه‌های مهم است، و با كاهش هزینه‌های جست‌وجو، انطباق شغلی بهتر شده و بیكاری كاهش می‌یابد. تردیدی نیست با انطباق بهتر به واسطه پیشرفت ICT و اینترنت، منافع بالقوهای وجود خواهند داشت. اما شواهد تجربی درباره آثار بالفعل و واقعی اینترنت بر بازاركار هنوز در مراحل ابتدایی و بسیار محدود هستند.

4- اطلاعات ناقص، هزینه جستجو و بیكاری اصطكاكی

یك رویكرد كه بر اساس مدل‌های نئوكلاسیكی بازاركار، به نیروی كار به عنوان كالا می‌نگرد اجازه كاربرد تئوری‌های معین اقتصادی مثل تئوری هزینه مبادلاتی(Transaction Cost Theory) ، اقتصاد اطلاعات و نا اطمینانی، و تئوری جست‌وجوی شغلی(Job Search Theory) را برای تحلیل اثرات مستقیم اینترنت بر بازاركار می‌دهد.

در قلب اقتصاد اطلاعات، هزینه‌های مبادلاتی قرار دارند (یعنی هزینه‌های كسب، انتقال و تجزیه و تحلیل اطلاعات). اقتصاد اطلاعات فرض می‌گیرد كه افراد در بازاركار، اطلاعات كامل ندارند. به این علت از «عقلانیت محدود»(Boumded Rationality) یا «نادانی عقلایی» سخن گفته می‌شود كه به‌واسطه نااطمینانی درباره آینده و محدودیت‌ها در ظرفیت ذهنی انسان ایجاد می‌گردد.‌واسطه نااطمینانی درباره آینده و محدودیت‌ها در ظرفیت ذهنی انسان ایجاد می‌گردد.

تئوری جست‌وجوی شغلی، از رویكرد اقتصاد اطلاعات برای تحلیل رفتار كارجویان در بازاركار استفاده می‌كند. اطلاعات درباره موقعیت مشاغل خالی و جبران خدمات و دستمزدهایی كه ارائه می‌شوند ناقص هستند. چون جست‌وجوی شغل هزینه‌زا است یك كارگر برای یافتن بهترین پیشنهاد شغلی تا بی‌نهایت به جست‌وجو ادامه نمی‌دهد. بلكه وی هنگامی دست از جست‌وجو برمی‌دارد كه هزینه نهایی فعالیت جست‌وجو برابر با بازدهی نهایی این جست‌وجو (ارزش افزوده انتظاری از جست‌وجو، یعنی افزایش در دستمزد دریافتی) شود. هنگامی كه به این مرحله برسیم كارجو بهترین پیشنهاد شغلی كه طی جست‌وجو تاكنون شناسایی كرده را قبول می‌كند و یا در شغل سابق ( و یا بیكار) باقی می‌ماند.

این تئوری‌ها با پیشرفت فناوری كاملاً تناسب دارند چون هزینه‌های مبادلاتی شدیداً تحت تأثیر فناوری هستند. ICT به طور عام و اینترنت به طور خاص باعث كاهش این هزینه‌ها شده‌اند. طبق مدل ساده جست‌وجوی شغلی كه در بالا توضیح دادیم با در دسترس قرار گرفتن فناوری‌های جدیدتر و ارزان‌تر جست‌وجو، هزینه جست‌وجو كاهش یافته و طبق قانون تقاضا، مدت زمان و شدت جست‌وجوی شغلی را افزایش می‌دهد و در نتیجه باعث انطباق كاراتر عرضه و تقاضای كار می‌شود.

یك سنت قدیمی در اقتصاد كار، تفكیك بین انواع بیكاری ساختاری، اصطكاكی و ادواری است. بیكاری ادواری را می‌توان زیرمجموعه‌ای از بیكاری ساختاری دانست كه عمدتاً بیانگر دوره‌های بیكاری موقتی در نتیجه جست‌وجوی شغل و مشكلات انطباق در رابطه با ترك كار، تازه‌واردان به بازاركار و اخراج از شغل به واسطه نارضایتی كارفرما است. بطور كلی بیكاری اصطكاكی آن نوع از بیكاری است كه از تغییر و تحول دائمی در بازاركار ناشی می‌شود. علل چنین بیكاری عبارتند از:‌شود. علل چنین بیكاری عبارتند از:
عدم اطلاعات كامل كارفرما از خیل كارگران موجود و صلاحیت‌های شغلی آنها و عدم اطلاعات كامل كارگران موجود از مشاغل خالی عرضه شده توسط كارفرمایان.

به عبارت دیگر، علت اصلی بیكاری اصطكاكی پدیده "اطلاعات ناقص" است. این احتمال هست كه تعداد مشاغل خالی با افراد در جست‌وجوی كار كاملاً منطبق باشد و نیز مهارت و صلاحیت كارجویان با آنچه بنگاه‌های در جست‌وجوی كارگر نیاز دارند مطابقت داشته باشد. با این حال بیكاری اصطكاكی هنوز هم اتفاق می‌افتد چون اشخاص در جست‌وجوی كار و بنگاه‌های مایل به استخدام كارگران از ویژگی‌های یكدیگر بی‌اطلاع هستند. در فضای اطلاعات ناقص، كارفرما و كارگر برای این كه گزینه‌های بهتری پیدا كنند به جست‌وجوی گزینه‌های جدید می‌پردازند.

كارفرمایانی كه در جست‌وجوی كارگر جدید هستند به ندرت نخستین متقاضی را استخدام می‌كنند. آنها خواهان یافتن "بهترین كارگر موجود" برای پر كردن شغل خالی هستند. استخدام كارگری كه عملكرد ضعیفی دارد برای بنگاه پرهزینه است. برخی اوقات حتی خاتمه دادن به خدمت وی هم هزینه دارد. بنابراین كارفرمایان به جست‌وجو می‌پردازند- آنها با تخصیص زمان و منابع اقتصاد برای غربال كردن(Screening) متقاضیان سعی می‌كنند تا شایسته‌ترین كارگر كه حاضر به پذیرش شرایط شغلی و دستمزد آنها است را پیدا كنند.

به همین ترتیب كارجویان نیز در جست‌وجوی گزینه شغلی بین بدیل‌های موجود هستند. آنها از شیوه‌های گوناگون مانند مراجعه شخصی، تماس تلفنی با كارفرمایان، جست‌وجو در آگهی‌های استخدام روزنامه، انجام مصاحبه شغلی، ثبت‌نام در اتحادیه‌های كارگری و انجمن‌های حرفه‌ای، مؤسسات كاریابی خصوصی و... استفاده می‌كنند.

كارجویانی كه به دنبال منفعت شخصی هستند- خواهان پیدا كردن شغلی جذاب‌تر از گزینه‌های فعلی كه می‌شناسند- ترغیب می‌شوند تا به فعالیت جست‌وجوی شغلی اقدام نمایند. هر اندازه كه یك كارجو فرصت‌های شغلی بالقوه بیشتری پیدا می‌كند، احتمال این كه با هر "جست‌وجوی اضافی"، یك گزینه جذاب‌تر پیدا شود كاهش می‌یابد. بنابراین، "فایده نهایی" حاصل از جست‌وجوی شغلی، با زمان صرف شده برای جست‌وجوی یك شغل كاهش می‌یابد، چون احتمال كمتری می‌رود كه جست‌وجوی بیشتر به موقعیت شغلی بهتری منجر شود. اصلی‌ترین هزینه جستجوی شغل معمولاً هزینه فرصت دستمزدهای از دست رفته در نتیجه خودداری از قبول بهترین گزینه موجود است. این هزینه با یافتن گزینه‌های بهتر افزایش می‌یابد. بنابراین "هزینه نهایی" جست‌وجوی شغل همراه با طول زمان جستجوی شغل افزایش خواهد یافت. چون جستجوی بیشتر به معنای دستمزدهای از دسترفته در مشاغل جذاب‌تر است كه با جستجوی‌های قبلی بدست آمده است.‌یابد. بنابراین "هزینه نهایی" جست‌وجوی شغل همراه با طول زمان جستجوی شغل افزایش خواهد یافت. چون جستجوی بیشتر به معنای دستمزدهای از دسترفته در مشاغل جذاب‌تر است كه با جستجوی‌های قبلی بدست آمده است.

همچنان كه فایده نهایی حاصل از جستجوی اضافی كاهش، و هزینه‌های نهایی افزایش می‌یابد، در نهایت به جایی می‌رسیم كه كارجوی عقلایی نتیجه می‌گیرد فایده بالقوه از جستجوی اضافی ارزش هزینه متحمل شده را ندارد. اینجاست كه بهترین گزینه حاصل از فرایند جستجو انتخاب خواهد شد. اما این یك فرایند زمان بر است، و طی این زمان، كارجو به بیكاری اصطكاكی اقتصاد كمك می‌كند. لازم است توجه شود كه اگر چه بیكاری اصطكاكی یك عارضه جانبی به حساب می‌آید، فرایند جستجوی شغل معمولاً به افزایش كارایی اقتصادی و درآمد واقعی بالاتر برای كارگران منجر می‌شود.‌شود.

تغییراتی كه بر هزینه‌ها و فایده‌های جست‌وجوی شغلی تأثیر بگذارد، بر سطح بیكاری نیز مؤثر است. برای مثال اگر یك فناوری جدید برای جستجوی شغل وارد اقتصاد شود، كسب اطلاعات درباره فرصت‌های شغلی را آسان‌تر ساخته و بیكاری اصطكاكی كاهش خواهد یافت. از طرف دیگر، هر تغییر و تحولی كه هزینه جستجوی مداوم كارجو را كاهش می‌دهد، به دوره‌های طولانی‌تر جستجو می‌انجامد. با فرض ثابت بودن سایر شرایط، این كاهش در هزینه جستجوی شغل، كارجویان را به افزایش زمان جست‌وجو ترغیب می‌كند در نتیجه سطح بیكاری به سمت بالا افزایش می‌یابد.

نتیجه این كه فعالیت جست‌وجوی شغل ( و بیكاری اصطكاكی) یك وظیفه مهم در بازاركار انجام می‌دهد: انطباق بهتر مهارت‌ها و ترجیحات كارگر با نیازهای كارفرما. یعنی با انطباق بهتر، افراد در مشاغل متناسب‌تر با مهارت و تجربه خویش استخدام می‌شوند. به این ترتیب استفاده كاراتری از منابع اقتصادی (نیروی كار) به عمل می‌آید و كمتر شاهد پدیده‌های غیراقتصادی مثل استخدام كارشناس كامپیوتر در شغل اپراتوری كامپیوتر و استخدام كاردان كامپیوتر در شغل برنامه‌نویس كامپیوتر خواهیم بود.


5- نقش اینترنت در مراحل مختلف كار

با گسترش دسترسی به اینترنت در اواخر دهه 1990، فناوری‌های مورد استفاده كارگران برای یافتن مشاغل جدید سریعاً تغییر كرد. رونق گرفتن تجارت الكترونیكی، نگاه‌ها را عمدتاً به سمت چگونگی تأثیر اینترنت بر بازار كالاها معطوف كرده است. اما اینترنت با تغییر در روش جست‌وجوی شغل توسط كارگران و شیوه استخدام بنگاه‌ها و انجام كار، بازاركار را نیز متحول می‌سازد. این تحولات در چهار مرحله از بازاركار قابل شناسایی است:

1- مرحله جست‌وجوی اطلاعات: اینترنت می‌تواند با فراهم ساختن امكان دسترسی به انواع اطلاعات بازاركار، به مدیران منابع انسانی طی فرایند تصمیم كمك نماید. همین قضیه در مورد كارجویان هم صادق است كه می‌توانند اینترنت را برای كسب اطلاعات درباره فرصت‌های شغلی و چشم‌انداز اشتغال زیرورو كنند.

2- مرحله غربال كردن و انطباق اولیه: هزینه غربال كردن مشاغل در اینترنت بسیار كمتر از سایر رسانه‌ها (مثلاً روزنامه)است. همچنین به كمك فیلترگذاری پویا، روش‌های پیشرفته‌تر جست‌وجو، تأیید با پست الكترونیكی و سایر فنون ارائه شده در اینترنت، كارآمدی جست‌وجو بیشتر می‌شود.

3- مرحله مذاكره و گفت‌وگو از طریق تماس شخصی: مصاحبه‌های شغلی به طور سنتی متكی به جلسات رودررو است. اما با كمك ICT، مثلاً ویدئو كنفرانس، نیز می‌توان از راه دور مصاحبه شغلی كرد.

4- عملكرد كاری و تحویل خدمت و دریافت اجرت كار: در صورتیكه نهاده‌ها و نتایج كار را بتوان دیجیتالی كرد قابل تبادل بین كامپیوترها هستند. خدمات نیروی كار- كار واقعی كه كارگر انجام می‌دهد- به جای عرضه در محل، دایماً به سمت عرضه اینترنتی پیش می‌رود. تقاضا برای نیروی كار، وابستگی كمتری به شرایط محلی پیدا می‌كند. در اینجا كار از راه دور را خواهیم داشت.

بازاركار اینترنتی به تدریج درحال گسترش است و حتی در برخی بخش‌های اقتصادی كشورهای پیشرفته نقش مهمی ایفا می‌كند. اما مبادلات مجازی در این بازارها، هنوز تا حد زیادی به مرحله انطباق محدود می‌شود. در بخش انطباق، فناوری اینترنت توانسته است با پیدا كردن فرصت‌های شغلی بهتر، جهش‌های قابل توجهی در كارایی بوجود آورد. اما تا زمانی كه خدمات كارگرانی كه در بازار آزاد اینترنتی مبادله می‌شود استاندارد و قابل اندازه‌گیری نشود، بازارهای كار مجازی به صورت گسترده اشاعه پیدا نمی‌كند.


6- پتانسیل‌های اینترنت در مرحله كاریابی و استخدام

داده‌های مربوط به استفاده كارگران ازكامپیوتر و اینترنت در حین كار در دهه 1990 در امریكا نشان دهنده روند كاربرد فزاینده آنها است. در سال 2001، 56 درصد كارگران سنین 18تا 65 سال گفته‌اند كه در محل كار از كامپیوتر استفاده می‌كردند در مقایسه با فقط 25 درصد در سال 1984. استفاده از اینترنت نیز افزایش شدیدی یافته و از 17 درصد در سال 1997 به 49 درصد در سال 2001 رسیده است (جدول 1).

اینترنت با سرعت به منبع اصلی اطلاعات برای كارجویان تبدیل می‌شود. یك شاخص از تأثیرگذاری اینترنت بر مبادلات بازاركار را می‌توان در تعداد زیاد سایت‌های شغلی دید كه به تازگی در اینترنت ایجاد شده‌اند و برخی از آنها نرخ گردش شغلی قابل ملاحظه‌ای دارند. اینك كاریابی و استخدام نیروی كار از فعالیت‌های اصلی در اینترنت است. هر هفته میلیون‌ها كارگر در سراسر جهان و به ویژه كشورهای توسعه یافته به دنبال مشاغل خالی در سایت‌های شغلی یا سایت شركت‌ها به جست‌وجو می‌پردازند. علاوه بر این میلیون‌ها كارگر نیز رزومه‌های خود را به وب سایت‌های استخدامی ارسال می‌دارند به امید اینكه پیشنهاد شغلی را دریافت دارند. تقریباَ تمام بنگاه‌های بزرگ نیز مشاغل مورد نیاز را در اینترنت تبلیغ كرده و یا به بنگاه‌های استخدام اینترنتی ارسال می‌دارند

منبع: azaript.com





نویسنده : مصطفی زاده -- امور اقتصادی

سرگرمی و تفریحی نیک فان دات کام

گروه اینترنتی اطلس

نیک فیس

طراحی سایت

طراحی بنر و هدر

طراحی قالب وردپرس

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic